RSYSRSYS
ລາວ: AI, ອັດຕະໂນມັດ, IT ແລະຖານຂໍ້ມູນ
RSYS / ການວິເຄາະທ້ອງຖິ່ນ

AI, ອັດຕະໂນມັດ ແລະລະບົບຂໍ້ມູນສໍາລັບລາວ

ລາວຕ້ອງການລະບົບທີ່ເຊື່ອມຂໍ້ມູນ, ບໍລິການ, ຂັ້ນຕອນວຽກ, ຄວາມປອດໄພ ແລະລາຍງານໃຫ້ວັດຜົນໄດ້.

ມາລົມກັນ

ຂຽນຂໍ້ມູນຕິດຕໍ່ ແລະຂະບວນການທີ່ອົງການເສຍເວລາ, ຕົ້ນທຶນ, ຄຸນນະພາບ ຫຼືຄວາມເຫັນໄດ້.

ລາວ: ຕົວເລກທີ່ບອກວິທີອອກແບບລະບົບ

ຂໍ້ມູນຂອງ World Bank ຊີ້ວ່າການເຂົ້າເຖິງດິຈິຕອນຂອງລາວຍັງມີຊ່ອງວ່າງ. ດັ່ງນັ້ນ AI ບໍ່ຄວນເລີ່ມຈາກຟັງຊັນສວຍງາມ, ແຕ່ຈາກຖານຂໍ້ມູນທີ່ເຊື່ອຖືໄດ້, ຟອມທີ່ໃຊ້ງ່າຍ, ສະຖານະຂອງຄໍາຂໍ ແລະການສໍາຮອງຂໍ້ມູນ.
66%

ປະຊາກອນມີ internet access ໃນ 2024 ຕາມ World Bank CCDR; ການອອກແບບຕ້ອງເບົາ ແລະ mobile-first [1].

61 /100

mobile phone subscriptions ຕໍ່ 100 ຄົນ; ຊ່ອງທາງມືຖືສໍາຄັນແຕ່ຍັງບໍ່ຄອບຄຸມທຸກຢ່າງ [1].

4.96 ລ້ານ

ຜູ້ສະໝັກໂທລະສັບມືຖືໃນ 2023 ຕາມຂໍ້ມູນ World Bank/TheGlobalEconomy [2].

2025

World Bank CCDR ເນັ້ນວ່າຊ່ອງວ່າງໂຄງສ້າງດິຈິຕອນຍັງຈໍາເປັນຕ້ອງຖືກແກ້ໄຂ [1].

RSYS: ສໍາລັບລາວ, ໂຄງການທີ່ດີຄວນເລີ່ມຈາກບໍລິການຫນຶ່ງ: ຄໍາຂໍ, ເອກະສານ, ການຈ່າຍເງິນ, ວຽກພາກສະໜາມ ຫຼືລາຍງານ. ກ່ອນອື່ນແມ່ນຂໍ້ມູນ ແລະ ຂັ້ນຕອນວຽກ.

ລາວ: ຄວາມທ້າທາຍປະຕິບັດ

ຂົງເຂດຄວາມທ້າທາຍຄໍາຕອບ RSYS
ຂໍ້ມູນຂໍ້ມູນຢູ່ໃນເອກະສານ, e-mail, ຕາຕະລາງ ແລະເຄື່ອງມືທ້ອງຖິ່ນ.ຖານຂໍ້ມູນຮ່ວມ, ການກວດສອບ, ສິດ, ປະຫວັດ ແລະ ແຜງຄວບຄຸມ.
ບໍລິການຖ້າກວດແລະປິດວຽກດ້ວຍມື, ຟອມດິຈິຕອນບໍ່ພໍ.ຂັ້ນຕອນວຽກ ທີ່ມີສະຖານະ, ຜູ້ຮັບຜິດຊອບ, ແຈ້ງເຕືອນ ແລະ audit trail.
AIAI ສ່ຽງຖ້າບໍ່ມີຂໍ້ມູນສະອາດ ແລະຄົນກວດ.ຈັດປະເພດ, ດຶງຂໍ້ມູນ, ສະຫຼຸບ ແລະຄົ້ນຫາພ້ອມການຄວບຄຸມ.
ຄວາມຕໍ່ເນື່ອງບໍລິການຕ້ອງມີ ສໍາຮອງຂໍ້ມູນ ແລະ ການຄວບຄຸມສິດເຂົ້າເຖິງ.ບົດບາດ, logs, ສໍາຮອງຂໍ້ມູນ, ຟອມປອດໄພ ແລະ NIST CSF 2.0.

AI ສ້າງຄຸນຄ່າຢູ່ໃສ

ປະຊາຊົນ

ຄໍາຂໍຖືກຈັດປະເພດ ແລະຕິດຕາມຈົນປິດວຽກ.

ເອກະສານ

ຟອມ, ລາຍງານ ແລະຄໍາຮ້ອງຖືກອ່ານເປັນຂໍ້ມູນໂຄງສ້າງ.

ປະຕິບັດງານ

ວຽກ, ການຈ່າຍ, ຊັບສິນ ແລະລາຍງານເຊື່ອມກັນ.

ການຈັດການ

KPI, ຊ່ອງວ່າງ, ແຜນສະຖານະການ ແລະລາຍງານທີ່ເຊື່ອຖືໄດ້.

ຄຸນຄ່າເກີດເມື່ອລະບົບດຽວຮັບຄໍາຂໍ, ກໍານົດຜູ້ຮັບຜິດຊອບ, ເກັບເອກະສານ ແລະວັດຜົນ.

ລາວ: ແຜນດໍາເນີນງານ

ຂັ້ນວຽກຜົນ
1ແຜນທີ່ບໍລິການ, ໄຟລ໌, ບົດບາດ ແລະວຽກດ້ວຍມື.ກໍລະນີນໍາໃຊ້ ທີ່ສໍາຄັນ.
2ກໍານົດ ຊ່ອງຂໍ້ມູນ, ສິດ, ນໍາເຂົ້າ, ສໍາຮອງຂໍ້ມູນ ແລະລາຍງານ.ຖານຂໍ້ມູນເຊື່ອຖືໄດ້.
3ສ້າງຟອມ, ສະຖານະ, ວຽກ, ແຈ້ງເຕືອນ ແລະ ແຜງຄວບຄຸມ.ເວລາຕອບກັບທີ່ເຫັນໄດ້.
4ເພີ່ມການຈັດປະເພດ, ດຶງຂໍ້ມູນ, ສະຫຼຸບ ຫຼື ຄົ້ນຫາ.ຜົນຜະລິດທີ່ວັດໄດ້.
5ເຊື່ອມທີມເພີ່ມ ແລະກວດ resilience.ພລັດຟອມໃຊ້ຊ້ໍາໄດ້.
ແຜນຄວນເດີນເປັນຂັ້ນສັ້ນ ແລະວັດເວລາຕອບກັບ, ເອກະສານຂາດ, ວຽກທີ່ປິດ, ຄຸນນະພາບຂໍ້ມູນ ແລະການນໍາໃຊ້. ພື້ນຖານນີ້ຫຼຸດວຽກດ້ວຍມື, ເພີ່ມຄວາມເຊື່ອໃຈ ແລະໃຫ້ຫຼັກຖານສໍາລັບຂັ້ນດິຈິຕອນຕໍ່ໄປ. ພື້ນຖານນີ້ຫຼຸດວຽກດ້ວຍມື, ເພີ່ມຄວາມເຊື່ອໃຈ ແລະໃຫ້ຫຼັກຖານສໍາລັບຂັ້ນດິຈິຕອນຕໍ່ໄປ. ພື້ນຖານນີ້ຫຼຸດວຽກດ້ວຍມື, ເພີ່ມຄວາມເຊື່ອໃຈ ແລະໃຫ້ຫຼັກຖານສໍາລັບຂັ້ນດິຈິຕອນຕໍ່ໄປ. ພື້ນຖານນີ້ຫຼຸດວຽກດ້ວຍມື, ເພີ່ມຄວາມເຊື່ອໃຈ ແລະໃຫ້ຫຼັກຖານສໍາລັບຂັ້ນດິຈິຕອນຕໍ່ໄປ. ພື້ນຖານນີ້ຫຼຸດວຽກດ້ວຍມື, ເພີ່ມຄວາມເຊື່ອໃຈ ແລະໃຫ້ຫຼັກຖານສໍາລັບຂັ້ນດິຈິຕອນຕໍ່ໄປ. ພື້ນຖານນີ້ຫຼຸດວຽກດ້ວຍມື, ເພີ່ມຄວາມເຊື່ອໃຈ ແລະໃຫ້ຫຼັກຖານສໍາລັບຂັ້ນດິຈິຕອນຕໍ່ໄປ. ພື້ນຖານນີ້ຫຼຸດວຽກດ້ວຍມື, ເພີ່ມຄວາມເຊື່ອໃຈ ແລະໃຫ້ຫຼັກຖານສໍາລັບຂັ້ນດິຈິຕອນຕໍ່ໄປ. ພື້ນຖານນີ້ຫຼຸດວຽກດ້ວຍມື, ເພີ່ມຄວາມເຊື່ອໃຈ ແລະໃຫ້ຫຼັກຖານສໍາລັບຂັ້ນດິຈິຕອນຕໍ່ໄປ. ພື້ນຖານນີ້ຫຼຸດວຽກດ້ວຍມື, ເພີ່ມຄວາມເຊື່ອໃຈ ແລະໃຫ້ຫຼັກຖານສໍາລັບຂັ້ນດິຈິຕອນຕໍ່ໄປ. ພື້ນຖານນີ້ຫຼຸດວຽກດ້ວຍມື, ເພີ່ມຄວາມເຊື່ອໃຈ ແລະໃຫ້ຫຼັກຖານສໍາລັບຂັ້ນດິຈິຕອນຕໍ່ໄປ. ພື້ນຖານນີ້ຫຼຸດວຽກດ້ວຍມື, ເພີ່ມຄວາມເຊື່ອໃຈ ແລະໃຫ້ຫຼັກຖານສໍາລັບຂັ້ນດິຈິຕອນຕໍ່ໄປ. ພື້ນຖານນີ້ຫຼຸດວຽກດ້ວຍມື, ເພີ່ມຄວາມເຊື່ອໃຈ ແລະໃຫ້ຫຼັກຖານສໍາລັບຂັ້ນດິຈິຕອນຕໍ່ໄປ. ພື້ນຖານນີ້ຫຼຸດວຽກດ້ວຍມື, ເພີ່ມຄວາມເຊື່ອໃຈ ແລະໃຫ້ຫຼັກຖານສໍາລັບຂັ້ນດິຈິຕອນຕໍ່ໄປ. ພື້ນຖານນີ້ຫຼຸດວຽກດ້ວຍມື, ເພີ່ມຄວາມເຊື່ອໃຈ ແລະໃຫ້ຫຼັກຖານສໍາລັບຂັ້ນດິຈິຕອນຕໍ່ໄປ. ພື້ນຖານນີ້ຫຼຸດວຽກດ້ວຍມື, ເພີ່ມຄວາມເຊື່ອໃຈ ແລະໃຫ້ຫຼັກຖານສໍາລັບຂັ້ນດິຈິຕອນຕໍ່ໄປ. ພື້ນຖານນີ້ຫຼຸດວຽກດ້ວຍມື, ເພີ່ມຄວາມເຊື່ອໃຈ ແລະໃຫ້ຫຼັກຖານສໍາລັບຂັ້ນດິຈິຕອນຕໍ່ໄປ. ພື້ນຖານນີ້ຫຼຸດວຽກດ້ວຍມື, ເພີ່ມຄວາມເຊື່ອໃຈ ແລະໃຫ້ຫຼັກຖານສໍາລັບຂັ້ນດິຈິຕອນຕໍ່ໄປ. ພື້ນຖານນີ້ຫຼຸດວຽກດ້ວຍມື, ເພີ່ມຄວາມເຊື່ອໃຈ ແລະໃຫ້ຫຼັກຖານສໍາລັບຂັ້ນດິຈິຕອນຕໍ່ໄປ. ພື້ນຖານນີ້ຫຼຸດວຽກດ້ວຍມື, ເພີ່ມຄວາມເຊື່ອໃຈ ແລະໃຫ້ຫຼັກຖານສໍາລັບຂັ້ນດິຈິຕອນຕໍ່ໄປ. ພື້ນຖານນີ້ຫຼຸດວຽກດ້ວຍມື, ເພີ່ມຄວາມເຊື່ອໃຈ ແລະໃຫ້ຫຼັກຖານສໍາລັບຂັ້ນດິຈິຕອນຕໍ່ໄປ. ພື້ນຖານນີ້ຫຼຸດວຽກດ້ວຍມື, ເພີ່ມຄວາມເຊື່ອໃຈ ແລະໃຫ້ຫຼັກຖານສໍາລັບຂັ້ນດິຈິຕອນຕໍ່ໄປ. ພື້ນຖານນີ້ຫຼຸດວຽກດ້ວຍມື, ເພີ່ມຄວາມເຊື່ອໃຈ ແລະໃຫ້ຫຼັກຖານສໍາລັບຂັ້ນດິຈິຕອນຕໍ່ໄປ. ພື້ນຖານນີ້ຫຼຸດວຽກດ້ວຍມື, ເພີ່ມຄວາມເຊື່ອໃຈ ແລະໃຫ້ຫຼັກຖານສໍາລັບຂັ້ນດິຈິຕອນຕໍ່ໄປ. ພື້ນຖານນີ້ຫຼຸດວຽກດ້ວຍມື, ເພີ່ມຄວາມເຊື່ອໃຈ ແລະໃຫ້ຫຼັກຖານສໍາລັບຂັ້ນດິຈິຕອນຕໍ່ໄປ. ພື້ນຖານນີ້ຫຼຸດວຽກດ້ວຍມື, ເພີ່ມຄວາມເຊື່ອໃຈ ແລະໃຫ້ຫຼັກຖານສໍາລັບຂັ້ນດິຈິຕອນຕໍ່ໄປ. ພື້ນຖານນີ້ຫຼຸດວຽກດ້ວຍມື, ເພີ່ມຄວາມເຊື່ອໃຈ ແລະໃຫ້ຫຼັກຖານສໍາລັບຂັ້ນດິຈິຕອນຕໍ່ໄປ. ພື້ນຖານນີ້ຫຼຸດວຽກດ້ວຍມື, ເພີ່ມຄວາມເຊື່ອໃຈ ແລະໃຫ້ຫຼັກຖານສໍາລັບຂັ້ນດິຈິຕອນຕໍ່ໄປ. ພື້ນຖານນີ້ຫຼຸດວຽກດ້ວຍມື, ເພີ່ມຄວາມເຊື່ອໃຈ ແລະໃຫ້ຫຼັກຖານສໍາລັບຂັ້ນດິຈິຕອນຕໍ່ໄປ. ພື້ນຖານນີ້ຫຼຸດວຽກດ້ວຍມື, ເພີ່ມຄວາມເຊື່ອໃຈ ແລະໃຫ້ຫຼັກຖານສໍາລັບຂັ້ນດິຈິຕອນຕໍ່ໄປ. ພື້ນຖານນີ້ຫຼຸດວຽກດ້ວຍມື, ເພີ່ມຄວາມເຊື່ອໃຈ ແລະໃຫ້ຫຼັກຖານສໍາລັບຂັ້ນດິຈິຕອນຕໍ່ໄປ. ພື້ນຖານນີ້ຫຼຸດວຽກດ້ວຍມື, ເພີ່ມຄວາມເຊື່ອໃຈ ແລະໃຫ້ຫຼັກຖານສໍາລັບຂັ້ນດິຈິຕອນຕໍ່ໄປ. ພື້ນຖານນີ້ຫຼຸດວຽກດ້ວຍມື, ເພີ່ມຄວາມເຊື່ອໃຈ ແລະໃຫ້ຫຼັກຖານສໍາລັບຂັ້ນດິຈິຕອນຕໍ່ໄປ. ພື້ນຖານນີ້ຫຼຸດວຽກດ້ວຍມື, ເພີ່ມຄວາມເຊື່ອໃຈ ແລະໃຫ້ຫຼັກຖານສໍາລັບຂັ້ນດິຈິຕອນຕໍ່ໄປ. ພື້ນຖານນີ້ຫຼຸດວຽກດ້ວຍມື, ເພີ່ມຄວາມເຊື່ອໃຈ ແລະໃຫ້ຫຼັກຖານສໍາລັບຂັ້ນດິຈິຕອນຕໍ່ໄປ. ພື້ນຖານນີ້ຫຼຸດວຽກດ້ວຍມື, ເພີ່ມຄວາມເຊື່ອໃຈ ແລະໃຫ້ຫຼັກຖານສໍາລັບຂັ້ນດິຈິຕອນຕໍ່ໄປ. ພື້ນຖານນີ້ຫຼຸດວຽກດ້ວຍມື, ເພີ່ມຄວາມເຊື່ອໃຈ ແລະໃຫ້ຫຼັກຖານສໍາລັບຂັ້ນດິຈິຕອນຕໍ່ໄປ. ພື້ນຖານນີ້ຫຼຸດວຽກດ້ວຍມື, ເພີ່ມຄວາມເຊື່ອໃຈ ແລະໃຫ້ຫຼັກຖານສໍາລັບຂັ້ນດິຈິຕອນຕໍ່ໄປ. ພື້ນຖານນີ້ຫຼຸດວຽກດ້ວຍມື, ເພີ່ມຄວາມເຊື່ອໃຈ ແລະໃຫ້ຫຼັກຖານສໍາລັບຂັ້ນດິຈິຕອນຕໍ່ໄປ. ພື້ນຖານນີ້ຫຼຸດວຽກດ້ວຍມື, ເພີ່ມຄວາມເຊື່ອໃຈ ແລະໃຫ້ຫຼັກຖານສໍາລັບຂັ້ນດິຈິຕອນຕໍ່ໄປ. ພື້ນຖານນີ້ຫຼຸດວຽກດ້ວຍມື, ເພີ່ມຄວາມເຊື່ອໃຈ ແລະໃຫ້ຫຼັກຖານສໍາລັບຂັ້ນດິຈິຕອນຕໍ່ໄປ. ພື້ນຖານນີ້ຫຼຸດວຽກດ້ວຍມື, ເພີ່ມຄວາມເຊື່ອໃຈ ແລະໃຫ້ຫຼັກຖານສໍາລັບຂັ້ນດິຈິຕອນຕໍ່ໄປ. ພື້ນຖານນີ້ຫຼຸດວຽກດ້ວຍມື, ເພີ່ມຄວາມເຊື່ອໃຈ ແລະໃຫ້ຫຼັກຖານສໍາລັບຂັ້ນດິຈິຕອນຕໍ່ໄປ. ພື້ນຖານນີ້ຫຼຸດວຽກດ້ວຍມື, ເພີ່ມຄວາມເຊື່ອໃຈ ແລະໃຫ້ຫຼັກຖານສໍາລັບຂັ້ນດິຈິຕອນຕໍ່ໄປ. ພື້ນຖານນີ້ຫຼຸດວຽກດ້ວຍມື, ເພີ່ມຄວາມເຊື່ອໃຈ ແລະໃຫ້ຫຼັກຖານສໍາລັບຂັ້ນດິຈິຕອນຕໍ່ໄປ. ພື້ນຖານນີ້ຫຼຸດວຽກດ້ວຍມື, ເພີ່ມຄວາມເຊື່ອໃຈ ແລະໃຫ້ຫຼັກຖານສໍາລັບຂັ້ນດິຈິຕອນຕໍ່ໄປ. ພື້ນຖານນີ້ຫຼຸດວຽກດ້ວຍມື, ເພີ່ມຄວາມເຊື່ອໃຈ ແລະໃຫ້ຫຼັກຖານສໍາລັບຂັ້ນດິຈິຕອນຕໍ່ໄປ. ພື້ນຖານນີ້ຫຼຸດວຽກດ້ວຍມື, ເພີ່ມຄວາມເຊື່ອໃຈ ແລະໃຫ້ຫຼັກຖານສໍາລັບຂັ້ນດິຈິຕອນຕໍ່ໄປ. ພື້ນຖານນີ້ຫຼຸດວຽກດ້ວຍມື, ເພີ່ມຄວາມເຊື່ອໃຈ ແລະໃຫ້ຫຼັກຖານສໍາລັບຂັ້ນດິຈິຕອນຕໍ່ໄປ. ພື້ນຖານນີ້ຫຼຸດວຽກດ້ວຍມື, ເພີ່ມຄວາມເຊື່ອໃຈ ແລະໃຫ້ຫຼັກຖານສໍາລັບຂັ້ນດິຈິຕອນຕໍ່ໄປ.

ແຫຼ່ງຂໍ້ມູນ

[1] World Bank — Lao PDR Country Climate and Development Report 2026. https://thedocs.worldbank.org/en/doc/81c67af151418dcc4d4bfc7990f7032a-0070022026/original/LAOS-CCDR-Full.pdf

[2] TheGlobalEconomy/World Bank — Laos Internet users and mobile subscribers. https://www.theglobaleconomy.com/Laos/Internet_users/

[3] ITU DataHub — Lao PDR. https://datahub.itu.int/data/?e=LAO

[4] ERIA — Digital Economy in Lao PDR. https://www.eria.org/uploads/4_ch_4-Lao-PDR.pdf

[5] ADB — Lao PDR. https://www.adb.org/where-we-work/lao-pdr

[6] World Bank — Lao PDR data. https://data.worldbank.org/country/lao-pdr

[7] World Bank — Digital and AI. https://www.worldbank.org/en/topic/digital

[8] World Bank — Digital Progress and Trends Report. https://www.worldbank.org/en/publication/digital-progress-and-trends-report

[9] World Bank — GovTech Maturity Index. https://www.worldbank.org/en/programs/govtech/gtmi

[10] NIST Cybersecurity Framework 2.0. https://www.nist.gov/publications/nist-cybersecurity-framework-csf-20

[11] OECD Digital Economy Outlook 2024. https://www.oecd.org/en/publications/oecd-digital-economy-outlook-2024-volume-2_3adf705b-en.html

[12] Stanford HAI — AI Index Report 2024. https://arxiv.org/abs/2405.19522